Grenzeloze uitdagingen, gezamenlijke oplossingen

Internationaal

De uitdagingen van EU-arbeidsmigranten houden zich niet aan landsgrenzen. Daarom is samenwerking met andere landen belangrijk om deze problemen aan te pakken. Rotterdam werkt hiervoor samen met ministeries, Europese steden, ambassades en organisaties, zoals de European Labour Authority (ELA) en European Employment Services (EURES). Rotterdam zet zich in voor:

• Eerlijk en veilig werk voor EU-arbeidsmigranten;

• Betere voorlichting over rechten en plichten vóór vertrek naar Nederland, tijdens het verblijf in ons land en bij terugkeer naar het land van herkomst;

• Het tegengaan van misleidende werving en schijnconstructies, waarbij werknemers met valse beloften naar Nederland worden gehaald;

• Tegengaan van illegale tewerkstelling;

• Mogelijk maken van een duurzame terugkeer van dakloze EU-migranten naar hun land van herkomst.

Om de samenwerking met andere landen te versterken, heeft Rotterdam de afgelopen jaren werkbezoeken gebracht aan onder andere Polen, Roemenië en Brussel.

Van lokale signalen naar

landelijke oplossingen

Nationaal

Door deze inzet staat arbeidsmigratie de afgelopen jaren hoger op de politieke en maatschappelijke agenda. Dat leidde onder meer tot de volgende resultaten:

• Het kabinet heeft in het Coalitieakkoord 2026-2030 expliciet aandacht besteed aan de opvolging van de aanbevelingen van de commissie-Roemer en het SER-advies over arbeidsmigratie.

• De Wet toelating terbeschikkingstelling arbeidskrachten (WTTA) is aangenomen. Daarmee wordt een certificeringsstelsel voor de uitzendbranche ingevoerd om malafide uitzendbureaus te weren.

• De Wet modernisering strafbaarstelling mensenhandel is aangenomen. Daardoor kunnen ernstige benadeling en uitbuiting van werknemers effectiever strafrechtelijk worden aangepakt.

• Er zijn structurele Work in NL-budgetten vanuit het Rijk toegekend aan alle 35 arbeidsmarktregio’s, waaronder Rotterdam-Rijnmond; 

• Er zijn landelijke budgetten voor de opvang van dakloze EU-arbeidsmigranten vrijgemaakt, ook voor Rotterdam.

Tegelijkertijd blijven de uitdagingen rond arbeidsmigratie groot. Daarom blijft Rotterdam ervaringen en signalen uit de praktijk onder de aandacht brengen om duurzame systeemwijzigingen voor elkaar te krijgen.

Rotterdam zet zich actief in voor een betere positie van EU-arbeidsmigranten en het voorkomen en aanpakken van misstanden. Om invloed uit te oefenen op landelijke wet- en regelgeving overlegt de gemeente regelmatig met het Rijk. Daarnaast zet Rotterdam lobbyactiviteiten in om de uitdagingen van arbeidsmigratie in grote steden onder de aandacht te brengen van Kamerleden, ministeries en andere beleidsmakers.

Een voorbeeld hiervan is de presentatie van het landelijke actieplan

Zo werkt arbeidsmigratie voor iedereen eind 2025. Rotterdam coördineerde deze bijeenkomst samen met een brede coalitie van gemeenten en provincies. Het actieplan werd gepresenteerd aan Kamerleden van verschillende politieke partijen en aan vertegenwoordigers van de ministeries van Justitie en Veiligheid (JenV), Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA).

Regionale samenwerking is de sleutel tot een effectieve aanpak

Regionaal

Lokale keuzes rond EU-arbeidsmigranten hebben regelmatig gevolgen voor meerdere gemeenten. Arbeidsmigranten wonen niet altijd in de gemeente waar ze werken. Als een bedrijf zich ergens vestigt of uitbreidt kan dat zorgen voor extra druk op huisvesting, voorzieningen en leefomgeving in omliggende gemeenten.

Arbeidsmigratie hangt samen met verschillende regionale ontwikkelingen op het gebied van economie, de vestiging van bedrijven en de bouw van woningen. Daarom is een regionale aanpak onmisbaar. Rotterdam werkt hierbij nauw samen met de provincie Zuid-Holland en omliggende gemeenten, zoals Barendrecht, Ridderkerk, Den Haag en Westland.

Door deze (bestuurlijke) samenwerking krijgen de betrokken partijen een beter beeld van de kansen en uitdagingen in de regio. Daardoor kunnen zij hun aanpak beter op elkaar afstemmen. Een goed voorbeeld is Regio Deal Dutch Fresh Port. Hierin hebben Rotterdam, Barendrecht en Ridderkerk onder andere afspraken vastgelegd over goede huisvesting voor EU-arbeidsmigranten in een nog te bouwen distributiecentrum.